Parque Natural dos Ancares

Os Ancares viven en Facebook!

2011-06-30T18:53:00.001+01:00

Ainda que o noso blog non teña moito movimento nos meses anteriores, a paxina en Facebook esta mais viva que nunca, xá chegamos aos limites dos 5000 amigos e agora comezamos unha nova páxina aberta a participación de todos vós! A que estádes esperando pra unirte a nós!

http://www.facebook.com/pages/Ancares-Parque-Natural/184948958216218?sk=wall

Blog sobre a toponimia dos Ancares Lugueses

2011-04-06T12:46:00.002+01:00

Hoxe traémosvos un blog, canto menos impresionante, nun gran traballo de investigación e recompilación de todos os vilares dos Ancares de Lugo, explicando a orixe etimolóxico de cada un deles. Se buscas a túa aldea, seguro que a atoparás, asegúrocho. Ainda que estes termos sexan só dos concellos de Lugo, tamén atopanse moitos deles nos concellos bercians e Ibias. Alguns exemplos;

http://arqueoloxiadosancares.blogspot.com

CAMPO DE RIMAO;
Latín campu, extensión máis ou menos ampla de terreo situado. O elemento rigo- dá nome á divindade celta Rigo-Magus.
O PANDO;
Latín pandu, alusión á forma curva ou cóncava dun terreo.
A PINTINIDOIRA;
Alusión a unha corrente de augas fluviais. Auga revolta

http://arqueoloxiadosancares.blogspot.com

As cubertas vexetais no noroeste peninsular

2011-03-10T19:07:00.001+01:00

Un gran traballo do etnógrafo Carlos Aenlle sobre os teitos vexetais no noroeste penínsular, na revista Raigame nº20.

O traballo son 33 paxinas, xá que o orixinal estaba nun pdf da revista, e a imposibilidade de poder poñerlo no Blogger, polo seu tamaño (33 megas) poñemos as paxinas nun PDF no que recollese o froito de moitos anos de recompilacion feito polo presidente da asociación Abertal.

Obtivo o primeiro premio na sua categoría pola revista e chega ata vós co permiso do seu autor

Porque chamase Ancares aos tres lados da serra?

2011-02-27T11:57:00.002+01:00

Un dos comentarios que a miúdo fannós, é porque chamase Ancares aos ~~dous~~ tres lados da Serra, cando Ancares é o topónimo propio do val do río do mesmo nome. Coma se esta fose unha apropiación indebida ou usurpación etimolóxica. Nada mais lonxe da realidade.

Motivos xeograficos

Como ben saberedes, a Serra de Ancares inclúe toda a cordaleira de picos desde Miravales ata Alto do Cebreiro. Representa un conxunto de elevadas superficies culminantes, con altitude entre 1.500 e 2.000 m. Ao sur é fronteira co Courel, de parecida morfoloxía, pero onde hai abundancia de betas calcáreas que fai ter presenza de faiales nas súas terras, algo que escasea nos Ancares. Ao norte fai fronteira con Fonsagrada, onde as altitudes xá baixan e co cordal cantábrico asturiano, onde a orientacion xá é w-e. Ao leste ten a caldeira berciana e o oeste as terras chás de Lugo.

Todos os vales ancaraos teñen orientación horizontal (e-w, w-e) coa única diferenza do Val de Balboa. Como apreciación aos límites físicos dos Ancares, diriamos que as súas fronteiras marcaríaos os ríos; río Navia como limite occidental, o río Ibias como límite ao norte, o río Valcarce ao sur e o río Cúa ao leste. Estes marcan o final de estribaciois altitudinales e o comezo doutras.

Ao igual que moitas outras serras ibéricas, o nome que se decidiu pra definir a toda a cadea de montañas, era a daquel lugar que pola súa importancia económica, poboacional ou xeográfica fora a mais relevante ou coñecida, neste caso, o Val de Ancares.
Temos exemplos de multitude de serras, talles como Bejar (en referencia á cidade), Guadarrama (en referencia ao pobo e o río), Cazorla (Parque Natural que toma o nome da cidade) Aracena (pobo) Ports de Beceite (pobo), e un longuisimo etc.

Motivos Históricos e bibliográficos
Hai moitas referencias históricas á denominación Ancares para a serra en numerosos libros e documentos moi anteriores a finais do século XX. Baixo varios nomes, Picos dos Ancares, Montes dos Ancares, ou Os Ancares simplemente, ao conxunto das serras entre O Cebreiro e Miravales.

Xá no 1866, no Itinerario descriptivo militar de España, no tomo 7, na paxina 1269 atopamos esta referencia;

"por la quebrada, aspera e inculta descendencia de la Sierra de los Ancares, que divide las aguas..."

Pola mesma década, atopamos en 1867, na Crónica de la provincia de Pontevedra, falando do terreos de lousa da provincia de Lugo, varias referencias a "Picos de los Ancares", como por exemplo na páxina 15, a cita que din o seguinte;

"La mas común es la arcillosa, que se halla a lo largo de estensos valles[..], en Sierra Seca, Picos de Ancares, Cebrero y otros puntos"

Pero non só na nosa terra atopamos referencias, tamén na Alemania, no "Die Halbinsel der Pyrenäen: eine geographisch-statistische Monographie" do ano 1855, facendo referencia a "Picos de Ancares".

Asi mesmo temos o libro inglés "A Handbook for Travellers in Spain" do ano 1855, na sua paxina 588, falannos da nosa serra, co seguinte texto;

Tamén atopamos referencias a Serra de Ancares, no "Oeuvres dramatiques" de Lope de Vega, editado en Paris en 1869, ainda que a referencia mais antiga é "Storia dell'armi italiane" do ano 1796. O feito que a maxoria das referencias sexan do seculo XIX ten que ver co feito do auxe das ciencias como a cartografía, a xeografia, e tamén en parte polo comezo do "montañismo".

Xá no seculo XX temos miles de referencias a "Serra ou Picos dos Ancares" en moitos idiomas. Sierra de Picos de Ancares (1974), Mammalogical information: Volume 19 (1961), Encyclopedia Britannica (1952), Folklore y costumbres de España, Volume 3 (1943), e un moi longo etc.

Os "Ancares" é orixinalmente rio e val, pero os montes que delimitan Lugo, Ibias e Bierzo serían xa "Picos ou Serra de Ancares" primeiro, e "dos Ancares" despois, por reinterpretar a terminación como desinencia do plural.
Pero todo isto é vello, xá nos tempos dos primeiros peregrins a Santiago de Compostela, conocían os "peligros en las montañas de Ancares y Cebrero", pero bibliograficamente as referéncias son polo menos do século XIX. A comarca administrativa dos Ancares de Lugo si é nova, e correspóndese por extensión coa terras veciñas dos Picos, Montes ou Serra dos Ancares, e ten o seu orixe coa democracia.

O programa Ben Falado visita Os Ancares

2011-02-26T11:27:00.003+01:00

O programa "Ben Falado" da TVG visitou estes días Navia de Suarna. O programa dedicado a lingua galega, fixo un especial no que fala do traballo dos mozos naviegos pola recuperación dos topónimos tradicionais ancaraos; praus, montes, camins, etc. baixo a coordinación do CPI de Navia e ENDL do pobo.

"Ben Falado", na súa anterior tempada conseguiu ser un dos programas máis seguidos nas principais Universidades do estranxeiro. Aquí o tedes;

Guia de Teitos Vexetais

2011-02-08T10:05:00.000+01:00

Levamos un tempo recopilando información e imaxes do teitos tradicionais que quedan en pé, pra catalogar e facer unha base de datos das nosas pallozas, horreos, cileiros, palleiros, muíns, etc. que teñen un teito orixinal de palla de centeo.
Comezamos tan só nas zona ancará, pero vindo a importancia e situación de DESAPARICION TOTAL do noso patrimonio, ampliamos tamén a outras zonas como A Fonsagrada-Terras de Burón, Ibias, Somiedo, Degaña, Alto Sil, etc.

Si tedes algunha imaxe ou información que non está na base de datos, por favor enviala a ghaillic@gmail.com ou pon a info nos comentarios de esta entrada. A tua axuda é vital!

Ver Guía de Teitos Vexetais en un mapa más grande

Video; We are Ancares!

2011-02-08T09:56:00.000+01:00

"We are Ancares" is a promotional video of our country, the galician highlands, Ancares mountains. Enjoy

A ruta de sendeirismo do Río Donsal - Fraga da Valiña

2011-01-31T15:00:00.001+01:00

O 7 de novembro de 2010 foi inaugurada unha nova ruta de sendeirismo impulsada, organizada e rozada por iniciativa da Asociación Castiñeiro e Nogueira de Quintá de Cancelada, do concello de Becerreá. A Asociación promoveu e impulsou administrativamente entre outubro de 2009 e marzo de 2010 a rehabilitación e construción dun roteiro por tramos dun antigo "Camín Real de Castela a Galicia", para a práctica do sendeirismo polas marxes do Río Donsal, afluente do Navia, e a súa contorna próxima.

Este proxecto-memoria foi redactado pola Asociación impulsora e o arquitecto do COAG Xullo López Mouriño, o cal foi informado favorablemente polo Servizo de Conservación da Natureza da Consellería de Medio Rural da Xunta de Galicia e aprobado por unanimidade pola Comisión de Goberno do Concello de Becerreá o 24 de febreiro de 2010, que o considerou de interese estratéxico.

Voluntariado Internacional

O primeiro tramo do proxecto de carreiro, foi executado coa dirección técnica de devandito colexiado, entre o 8 e o 28 de agosto de 2010, coa participación de voluntarios de 10 países, seleccionados pola ONG "Servizo Civil Internacional" (SCI) e cooperantes locais, mediante a organización dun campo de traballo internacional, que foi un éxito absoluto, do que é proba obxectiva o tramo rozado, limpado e sinalizado polos voluntarios e integrantes comisión organizadora, como puideron constatar nunha visita recente membros dunha brigada de montes, que encomiaron a calidade do tramo, antes nun estado de absoluto abandono e intransitable.

Descrición da ruta polo Club Acivro:

Trátase dunha das rutas máis fermosas que podense realizar no próximo concello de Becerreá, atravesando zonas de gran valor paisaxístico e grandes e valiosos bosques, dando unha idea moi precisa da xeografía, etnografía, flora e fauna deste fermoso espazo natural como son Os Ancares, nas súas cotas máis baixas.

No ámbito natural a ruta resulta preciosa, con gran variedade de elementos, comezando en cotas elevadas sobre os 800 metros de altitude na aldea do Couso, divisando excepcionais vistas de Ancares con diversos ~~pobos~~ vilares e vales de ao redor. Ao descender a cotas máis baixas, a senda introdúcese en fermosos bosques con gran variedade de árbores e vexetación moi variada, ademais dalgunha que outra fervenza, que fan desta parte do percorrido unha auténtica delicia pra os sentidos.

Para rematar, no ámbito cultural e etnográfico, visítanse numerosos pobos e aldeas da zona como O Couso, Santa Eulalia, Sevane, Buisán, Balaxaz e Cabana, contemplando elementos tradicionais moi interesantes como diversos ~~muíños~~ muíns e ouriceiras, algún resto de pallozas. Todos eles elementos destacados da arquitectura tradicional da serra e que ofrecen unha estampa da cultura e modo de vida das xentes da zona.

Distancia:14,5 km

Duración da ruta: 5 horas

Dificultade: Media

Partimos da aldea do Couso, situada a uns 800 metros de altitude, desde a cal pódese obter unha visión fantástica de toda esta parte da serra de Ancares, con numerosos pobos e toda unha sucesión de vales e montañas de perfil suave característicos desta ~~rexión~~ comarca. Desde esta aldea comezamos a camiñar por camíns de pouco uso que comezan a descender cara ao val. É importante prestar atención en todo este tramo xa que existen numerosos desvíos que poden facer que equivoquemosnos do camín a seguir. A ruta nesta parte resulta cómoda xa que discorre en descenso ofrecendo ademais grandes vistas que resultan unha delicia para o camiñante.

Bordeamos o monte O Aguillón (844 m.) e chegamos á segunda aldea da ruta; Quintá de Cancelada, interesante aldea situada a 610 m. de altitude con bos exemplos de arquitectura tradicional da zona e que conta con algún resto de palloza, as antigas vivendas de teito de palla de centeo por excelencia da serra, antes presentes na maior parte de Ancares e agora case desaparecidas.

Desde Quintá, proseguimos a ruta camiñando por un carreiro máis estreito que bifurcase e lévanos a media ladeira cunha bonita paisaxe cara ao río Donsal, onde poderemos observar varios e valiosos elementos etnográficos da zona entre os cales áchanse varias ouriceiras, construcións onde almacenabanse os ourizos das castañas para que madurasen e soltasen facilmente o froito; e unha minicentral eléctrica. Tamén alcanzamos a bonita Fonte dous Corzos. Regresamos e volvemos retomar a ruta introducíndonos en belos bosques con gran variedade de vexetación e moitos tipos de árbores, destacando impresionantes castiñeiros.

Saímos á estrada e, logo duns 100 metros, desviámonos de novo por camiños ata chegar a Sevane (576 m.) , bonita aldea no fondo dun val que aínda conserva algún hórreo de palla. Desde aquí seguimos a ruta baixando de novo ata o río, que atravesaremos por dous troncos que fan os labores de ponte. Seguimos polo medio de bosques mixtos e soutos de castiñeiros, sempre nas proximidades do río Donsal, podendo contemplar algúns muíns, ata chegar á aldea de Buisán, onde acabase o carreiro e que conta coa capela de San Xoán, situada nun alto á saída do vilarín. Desde aquí non queda máis que seguir a estrada un tramo ata Balaxaz e finalmente cruzar o río Navia por unha ampla ponte sobre o Navia, pra alcanzar Cabana, punto final do noso percorrido.

Video; Vilares e Vilarins 1ª parte

2011-01-09T12:09:00.000+01:00

Vilares e vilarins do Parque Natural Etnográfico Os Ancares, dos 3 lados da serra, o lugués, o bercian e o ibiense. Nesta primeira parte atopamos os mais conhecidos;

Piornedo, Balouta, Castelo de Donís, Campo del Agua, O Cebreiro

Cómo vivir co frío sen morrer no intento

2010-12-20T11:42:00.000+01:00

Artigo no Progreso resumido.

O INVERNO É A ESTACIÓN DO ANO que menos simpatías desperta. Non hai que ir moi lonxe para atopar esta situación, abonda con achegarse a algunha aldea da montaña de Lugo para atopar xente que se ve obrigada a pasar días sen saír da casa, que non pode traballar e, por suposto, tampouco cobrar, que ten que facer acopio de alimentos e leña para non pasar fame nin frío, nenos que perden medio curso porque non poden chegar á escola e que nin sequera teñen acceso a asistencia médica un día de temporal de neve.

O seu inverno é branco case tódolos días, ben pola neve ou ben polo xeo. Aprenderon a vivir así e non se queixan. Están concienciados. Son conscientes de que viven nun contorno natural privilexiado que esixe determinación para subsistir e moito optimismo.

Os habitantes dos pobos máis altos de Lugo despertan case tódolos días sen saber se vai chegar o panadeiro, se pasará a furgoneta de venda de alimentos a domicilio ou se poderán sacar o gando ós prados. Son cuestións que condicionan o seu modo de vida, o seu traballo, e que os obrigan a ser organizados.

Aínda así, aseguran que o inverno non lles supón gran problema. «Hai que ser previsores», di Celia Pérez, unha veciña de Poso, unha aldea de Cervantes con catro casas habitadas. «Hai que ter leña para quentarse, comida no conxelador e coller herba no verán para as vacas. Con iso podemos aguantar un tempo, ata que limpan os accesos», explica.

O seu veciño Jesús Pérez é da mesma opinión. Apunta que na maioría das casas hai vehículos todoterreo que facilitan o desprazamento incluso coas estradas en malas condicións e que as situacións de incomunicación non son tan frecuentes como hai dez anos, cando os camins eran aínda de terra e non había máquinas para limpar a neve. Pese á mellora dos medios, advirte que «hai que estar preparados. Aquí os turismos non valen e incluso cos todoterreo ou os tractores hai días que non se pode andar», indica.

NENOS SEN CLASE

Os dous nenos que viven en Poso van á escola ó concello veciño de Navia de Suarna porque o colexio de Cervantes lles queda máis lonxe. Un todoterreo recólleos na súa casa para achegalos ata a estrada que une Cervantes con Navia, onde esperan un microbús.

Algúns días, a neve ou o xeo que formase durante a noite impiden que o todoterreo chegue á aldea e os rapaces vense obrigados a coller vacacións. «Eses días quedan sen clase, tampouco podemos levalos nós porque é perigoso. Cando o transporte escolar non pasa non é recomendable circular», indica Jesús Pérez.

Esta situación repítese moitos días do inverno, pero os veciños de Poso aseguran que é asumible tendo en conta as condicións nas que se atopaban antes. «Ata hai dez anos o camiño era de terra e non había medios para quitar a neve», conta Jesús Pérez. Lembra que de neno ía á escola á aldea veciña, Pradela, andando varios kilómetros e incluso cruzando un rego sen ponte. «Tiñamos catro mestras cada ano porque ningunha quería parar aquí. Viñan un mes e dábanse de baixa».

Piornedo cobra vida as fins de semana. As pallozas e a propia neve son un reclamo turístico de excepción que atrae numerosos visitantes, pero por semana non se ve moita xente en ningunha aldea de Cervantes. Cada vez son máis os mozos que marchan e menos os nenos que nacen.

O GANDO

A maioría dos veciños de Poso e Piornedo dedícanse á gandería ou están xubilados. Neve ou quente o sol, os animais teñen que comer, polo que nas previsións de víveres é fundamental lembrarse deles.

Durante o verán, os gandeiros fan acopio de forraxes. «Cando neva só saímos para atender o gando, pero iso hai que facelo, non pode pasar», explica Celia Pérez.

Hermelinda Pérez tamén insiste nesta cuestión. «Agora non neva tanto coma antes, pero houbo tempadas de pasar ata 15 días as vacas na corte sen poder saír. Iso era un desastre, tanto para elas como para nós, que tiñamos moito máis traballo para darlles de comer», lembra.

EMERXENCIAS

O mal tempo non só dificulta a vida cotiá na montaña, senón que pode suscitar situacións perigosas en caso de emerxencia. As ambulancias non circulan con neve e os helicópteros non voan nin de noite nin con temporal, polo que atender unha urxencia médica en lugares altos en inverno convértese ás veces nunha misión imposible.

Pero os maiores de Piornedo lembran situacións moito máis dramáticas «cando non había estrada e as nevadas eran de metro e medio». Albino Rodríguez conta que un día «cando era novo» unha veciña de Piornedo sufriu un ataque de apendicite. Había que trasladala a un hospital, aínda non había estrada e o camiño estaba cheo de neve. Un rapaz foi a pé 50 kilómetros, ata Becerreá, para ir buscar o único coche disponible e achegalo todo o posible ó pobo. Mentres tanto, un veciño carpinteiro improvisou unha padiola e o resto dos homes organizáronse para levar á enferma dende Piornedo ata Degrada. Percorreron 18 quilómetros andando pola neve e cargando coa muller, en relevos de catro homes. Salváronlle a vida.

SERVIZOS

Manolo Rodríguez é o propietario do hotel Piornedo e critica a falta de atención á limpeza da estrada que chega á aldea. Pide que as administracións «teñan en conta á xente que aposta por vivir e por ter negocios na montaña». Nesta idea incide tamén Jesús Pérez, quen sostén que «estamos lonxe de todo, moi abandonados, axúdannos moi pouco, non temos nin alcantarillado. Ata deberían pagarnos por vivir aquí».

O que lles sobra é riqueza natural e humana. Non precisan cadros nas súas casas porque o que se ve dende as ventás xa adorna, beben a mellor auga, respiran o aire máis puro, valoran a vida na súa xusta medida e sempre están dispostos a parolar con quen se preste. «Aquí non se molesta, sempre hai tempo», sentencian.

Novas pegadas do Urso nos Ancares

2010-12-06T20:26:00.002+01:00

Do gran Blog "Noroeste Ibérico" cheganos imaxes de pegadas do Urso (Oso Cantabrico) nos Ancares;

"..Aprovechando las jornadas sobre la Perdiz Pardilla Perdix perdix (también llamada Charrela en Galicia o parda en Asturies) realizadas por la SGO en Os Ancares, con motivo de ser el ave del año 2010, nos fuimos el compañero Manolo Alonso y yo un par de días antes para disfrutar del bosque caducifolio, de la Cordillera Cantábrica y de las pocas montañas gallegas que se mantienen relativamente bien conservadas.

Además del hermoso paisaje que podeis apreciar en la foto que adorna ahora la cabecera del blog, disfrutamos de la presencia de uno de los grandes de la península...."

Mais fotos no artigo do blog de Rubén Portas.

Tes que saber (II) Algunhas verdades sobre o Parque Natural

2010-12-06T20:05:00.000+01:00

-Todos os anos hai un orzamento que se reparte entre todos os Parques Naturais de Galicia (actualmente 6), o % que lle corresponde a cada un vai en función da súa superficie e da poboación da área de influencia. Actualmente o máis grande é o de Baixa Limia-Serra do Xurés, o cal acapara o 41,53% do crédito.
De constituírse, o Parque Natural dos Ancares pasaría a ser o máis grande de Galicia, co cal, o seu crédito sería o maior de todos.

-A inxección económica que suporía para a zona sería moi positiva, axudas para explotacións, para rehabilitacións, mellora de infraestruturas, desenvolvemento sostible de explotacións agrícolas, gandeiras e forestais, para producións artesanais, acondicionamento de rutas, áreas recreativas, turismo rural, etc, con subvencións que poden chegar ata o 75% do investimento.

-Crearíanse uns 50/60 postos de traballo directos a ocupar estes preferentemente por xente da zona, e estimase que mais de 100 indirectos, entre hostalería, turismo rural, educación, etc.

-Cando queirase vender madeira, a Xunta resérvase o dereito de Tenteo e Retracto. É dicir: que a Xunta, considerando que sexa un bosque con especies a protexer, exóticas, etc, resérvase o dereito de comprarche a madeira para preservar a talla e asinar unha especie de contrato de arrendamento por 10/15/20 anos, segundo a especie da plantación e ao seu fin, pódese volver vender dada a revalorización desa masa forestal, máis ou menos. A leña como ata agora, nas zonas e cantidades da rede Natura 2000.

-Caza e pesca limitadas. Non prohibese, regulándose como ata agora, respectando as vedas e demais. Ni tan só o Parque Nacional mais antigo do estado, o de Picos de Europa, con 90 anos ten totalmente prohibida a pesca e a caza.

-Recollida de froitos, castañas, cogomelos, etc,etc. Está permitido para uso privado, e será autorizable para fins comerciais.

Conclúen os talleres de emprego Ancares para formar teitadores

2010-11-30T19:21:00.000+01:00

En total, 48 mozos formáronse durante un ano e medio en labores de mampostería e como teitadores especializados na recomposición de pallozas (T.Ancares) e en xardinería (T. Sil), grazas ao millón de euros que o Consello Comarcal xestionou do Servizo Público de Emprego Estatal (SPEE), para estes talleres que supuxeron ademais a cooperación territorial entre O Bierzo e Galicia

Os talleres cumpriron con tres obxectivos; por unha banda o desenvolvemento rural, porque a maioría de alumnos son das zonas de actuación, a recuperación do patrimonio e elementos construtivos tradicionais, e a posibilidade de inserción profesional, porque se trata de oficios que demandan este tipo de artesáns como teitadores de pallozas, canteiros e carpinteiros.

Taller Ancares

Permitiu a formación de 24 alumnos nas especialidades de mampostero e canteiro, instalación de elementos de carpintería e operacións auxiliares de albanelería. Durante o ano e medio do taller rehabilitaron varias pallozas en Cervantes e Candín (en Pereda e Balouta), obras no Auditorio ao aire libre de Balboa e a construción dun hórreo en Cervantes. O taller contou cunha subvención do SPEE superior aos 520.000 euros.

Invernía nos Ancares

2010-11-28T18:44:00.002+01:00

As Montañas do Lobo (castelán)

2010-11-25T16:38:00.001+01:00

As Montañas do Lobo, foi un documental grabado entre Os Ancares, Terras de Burón e Terras Eonaviegas por Canal+ no ano 2003. Si non o viches no seu momento, non podes perder, é impresionante!

A Vuelta cada día mais cerca dos Ancares

2010-11-20T17:42:00.001+01:00

Ultimamente son moitas as noticias acerca dunha ou varias etapas da Vuelta Ciclista, a terras ancarás.

Fai un dias coñeciamos as propostas realizadas polo colectivo "Plataforma Percorridos Ciclistas" para que se realizase algunha da etapas polo porto de Ancares.

Esta proposta constaría dunha etapa con posible final no Albergue de Degrada, o cúal consideraríase un gran punto forte polo seu perfil do 11,6%.

A PROPOSTA

Para iso deseñouse 3 propostas de etapas por estas terras. A primeira constituiríao Lugo-Albergue de Degrada, de curta duración pero con con un espectacular encadeado de portos. A segunda sería a mesma pero pasando por Pan do Zarco, convirtindose nun dos portos mais duros de toda a Vuelta. Esta segunda entraría no Bierzo e coroaría o porto polo lado bercian. A terceira proposta sería desde Lugo pero con final en en Fabeiro ou Veiga de Espiñareida. Esta aproveitaría o encadeado de portos da primeira proposta e realizar o porto dos Ancares ao completo.

Unipublic, empresa organizadora da rolda ciclista, leva traballando desde fai meses con numerosas posibilidades pra confeccionar un trazado atractivo aparece unha etapa que podería converterse nunha das máis determinantes, a que sairía de Lugo con final no Alto de Ancares, no Bierzo. Un traxecto próximo aos 200 quilómetros no seu maior parte por chan galego aínda que no seu tramo definitorio por estradas bercians. Precisamente o municipio de Candín sería no que moi posiblemente a carreira viviría a súa maior intensidade. E a batalla definitiva polo triunfo contaría cunha subida próxima aos nove quilómetros tremendamente esixentes con pendentes que alcanzan o 17% e un desnivel superior aos 710 metros. Ramplas duras cunha media que non baixa do 14% constitúen o mellor exame para un pelotón no que os galos deben sacar a cabeza.

Ié que, pra os entendidos do Ciclismo, o Porto de Ancares é un dos mais espectaculares da peninsula ibérica. Non debemos esquecer a gran importáncia en promoción turística que levaria que millons de persoas vexan pola Televisión as terras ancarás. É unha oportunidade única.

Historias da despoboación

2010-11-14T20:15:00.000+01:00

Os pobos sen mulleres, unha epidemia crecente (A Voz de Galicia)

Para gran parte dos 68 concellos galegos en cuxo censo hai máis homes que mulleres, este desequilibrio demográfico contra natura é case o último síntoma, o dato que certifica a súa data de caducidade. Non para todos, claro. Na lista hai casos con altos crecementos vexetativos

Ler o Artigo

Rosario apaga la luz de Penoselo (Diario de León)

Rosario Arias resiste sola, a los 82 años, el invierno en una aldea remota de los Ancares La vida de Rosario Arias Fernández, la única vecina que vive en Penoselo todo el año, refleja el proceso de vaciado humano de los pueblos leoneses, particularmente en el Bierzo y la montaña, desde los años 60 del siglo XX. Fue el tributo del mundo rural al desarrollismo. La huida no cesa.

Ler o Artigo

O Río Navia quedará vedado o ano que ven

2010-11-13T20:01:00.000+01:00

A Voz. A noticia saltou como unha bomba no sorteo da pesca fluvial celebrado onte en Lugo. Segundo confirmou o home forte da delegación provincial de Medio Ambiente da Xunta, Jesús Latexes, é moi probable que o río estrela troiteira da provincia, o Navia, sexa vedado na próxima tempada na súa case totalidade.

Salvo os cotos da cabeceira do río, As Nogais e Becerreá, o resto quedaría vedado para a próxima campaña que comeza en marzo. Só falta que o autorice o Comité Galego de Pesca Fluvial na súa reunión do próximo xoves en Santiago. Mentres, a noticia caeu como unha bomba entre os numerosos pescadores que acoden masivamente cada ano a este emblemático curso fluvial desde todos os recunchos de Galicia, Llión, Asturies e Madrid.

Desde Medio Ambiente xustificábase esta medida como da máxima urxencia, baseándose, segundo díllenos en dúas premisas primordiais: unha, a decadente e preocupante escaseza troitera actual, e outra, as consecuencias negativas das obras de remodelación da estrada que une Navia de Suarna e Becerreá. A polémica xa está servida.

O Porco Celta, unha alternativa pra os gandeiros tradicionais!

2010-11-11T21:05:00.000+01:00

Un lento proceso de crianza que se recompensa co prezo e a gran aceptación que alcanzan os produtos

Os produtos elaborados con carne de porco celta alcanzan prezos que duplican aos das razas máis comerciais. A pesar diso, como quedou patente na Feira de A Fonsagrada, teñen unha gran aceptación, sobre todo no mercado dos denominados artigos delicatesen. Segundo explica Pablo Valledor, xerente dunha das tres empresas elaboradoras, Porco Celta Fonsagrada, S.L., son este tipo de tendas de toda Galicia as principais distribuidoras.

Este veterinario de profesión xustifica a diferenza de prezo polos altos custos de produción e o menor aproveitamento. Fronte ao medio ano de vida que ten un porco de razas comerciais cando é sacrificado, un celta ten un período de crianza e engorde de 17 meses. O proceso é lento porque viven en espazos abertos, movéndose constantemente e queimando graxa, a pesar do cal teñen máis desperdicios que os outros á hora do despezamento.

No outono aproveitan as castañas e landras e durante todo o tempo comen herba como as vacas. O complemento de penso é de cereais e ata, como na explotación de Valledor, comen o millo na propia leira ata esgotalo.

A carne de porcos de raza celta é máis compacta e escura e, segundo sinala o criador e xerente dunha das empresas, complementan a calidade da carne coa dos produtos que lle engaden para os embutidos e para o proceso de conservación.

As outras dúas firmas que estiveron presentes onte son a tamén fonsagradina Buenavista, e a sarriá Teijeiro. Algunha ten dúas liñas de produtos elaborados.

Mapa Estradas / Carreteras dos Ancares

2010-11-08T17:09:00.001+01:00

Un dos primeiros problemas que atoparemos cando vivimos o visitamos Os Ancares, é que moitas das estradas que existen non aparecen nos mapas. Ni tan siquera os mais coñecidos como a Guia Michelin, Mapa Oficial de Estradas, Guia Campsa, etc. e por suposto os GPS mais usados como Tomtom, Teleatlas ou o mesmo Google maps, parecen esquecer moitas das estradas entre os vilares, polo que é moi fácil perderse nesta terra.

Pra evitar ese problema hemos subido ao noso blog o único mapa ata o dia de hoxe que ten todas e cada unha das estradas ancarás, pra poidades orientarvos ben polas ruas luguesas e bercians. A tedes en dos versions, unha de calidade media, de 1.4 megas é 4000 pixeles de resolución e a outra de mais calidade de 8000 pixeles e 32 megas.

Mapa Estradas 4000 px. JPG 1.4 mg

Mapa Estradas 8000 px JPG 32.2 mg (servidor megupload)

Xa somos mais de 700 no canle de Facebook

2010-11-07T17:51:00.002+01:00

Namais duas semanas, fixeron falta pra chegar ata as 700 persoas, do Canle en Facebook que queren o Parque Natural nas nosas terras. ¿E ti? ¿Que estades esperando?, poderas atopar nela moitas cosas, imaxes, curiosidades, enderezos, xente coa que compartir cousas. Estamos esperandote!

http://www.facebook.com/profile.php?id=100001759233203&v=wall

Video; Ancares na Nostalxia

2010-11-06T02:06:00.000+01:00

O xentilicio dos Ancares

2010-11-04T13:04:00.003+01:00

E seguindo co tema da lingua, comentabanos no canle de Facebook "Ancares Parque Natural", o xeógrafo e etnógrafo galego, Carlos Varela Aenlle, qué os xentilicios que utilizanse a miúdo entre os medios, as persoas e na rede (entre eles NÓS o primeiros), talles como ancareses, ancareños, ancarenses non son os xentilicios correctos. Algúns por ser castelanismos, outros por ser simplemente incorrectos.

O xentilicios que temos que usar en galego son;

masculino ANCARAO

feminino ANCARÁ

plural masc. ANCARAOS

plural fim. ANCARÁS

Para iso tróuxonos algunhas probas. Na primeira atopamosla na propia Xunta, na que nunha das suas edicions do galego lexico atopamos o xentilicios das comarcas e concellos galegos. A versión en pdf, na paxina 68 é o xentilicio correcto. Tamén o Doctor en Filoloxía Románica, Xavier Frías Conde, no seu artigo "Sobre os bloques dialeetais do galego" na paxina 242 atopamos o mismo xentilicio. Tamén neste artigo da Complutense de Madrid aquí na paxina 65.

Polo tanto, desde o blog a partir de agora, utilizaremos os termos "ancarao,ancará" por parecernos os correitos na lingua galega, e invitamosvos a toudos a facer servir a forma correcta. Calquer suxerencia podesla facer a ghaillic@gmail.com ou no canle de Facebook

Palabras de noso nº1

2010-10-31T21:12:00.000+01:00

Comezamos hoxe unha nova sección coa colaboración do Equipo Normalización Lingüística (ENDL) de Navia de Suarna, no que iremos poñendo palabras dos Ancares que forman parte da nosa variedade oriental do galego.

O listaxe de palabras ancareñas recollidas polo alumnado do CPI de Navia de Suarna na comarca dos Ancares, Terras de Burón (A Fonsagrada), Ibias, Bierzo e na montaña lucense en xeral.

Se coñecedes algunha palabra curiosa, rara ou pouco frecuente e queredes que apareza aquí mandádenos un correo a cpinavia@gmail.com na que conste a definición e unha frase de exemplo.

PALABRAS DE NOSO (paxina no facebook)

REMUXIDO: enfermo, esblancuxado, pálido con mal aspecto físico.

.-"Que che pasa Jose?. Tas remuxido. Non tarás a enfermar ti tamén?"

LORDENTO: que está cheo de sucidade, porco.

-"Limpa os pantalóns Brais, que tas feito un lordento"

ENLORDAR: ensuciar con lama.

.-"Pon as botas pra ir ao prado de Nucide que te vas enlordar"

ESTOXAR: aborrecer, desprezar, sentir noxo por algunha cousa, sobre todo comida.

.-"Comín tantas androllas este inverno que acabei estoxándoas"

DERRENGADO: moi canso, extenuado, rendido.

.-"Veño derrengado de rozar no monte"

XOSTRA: Vara delgada e flexible que se emprega para afalr o gando. Anaco de coiro co que se ferran os zocos. Xesta.

.-"Mira Ana, como non te portes vas levar unha xostrada, que non che van quedar de voltar por outras!!"

ATOAR: obstruir, cegarse, ocluir, atascarse un conduto, canle, tubaxe, etc VARIANTE: atuír.

.-"Quedamos sen auga debe estar atoado o tubo da traída"

BARAZA: fita ou corda pequena e delgada que se emprega para suxeitar ou atar algo.

.-"Vai ao taller e apaña unha baraza para atar o saco"

Xá falando da nosa variedade dialectal, o galego oriental, que falase nos Ancares, Terras de Burón, Ibias, Bierzo, Eo-Navia, etc. aquí tedes un video moi simpatico que falanos dela.

Plantar centeo pra teitar, agora con axudas económicas

2010-10-30T14:04:00.002+01:00

Comentannos dende o GDR-5 Ancares-Courel, mais concretamente Xosé Espín, que a asociación de Desenvolvemento Rural, esta na idea de pagar a quen cultive centeo como axuda a restauración de teitos de horreos e pallozas nos Ancares.

A idea trata de que, algún labrego sembre centeo, con axuda económica do G.D.R-5 e de esa maneira poidan conseguir os colmos a un precio mínimo, a xente que queira restaurar, con calidade de palla de monte.

Haberia que presentar un proxecto, e para elo temos técnicos nas oficiñas do G.D.R-5

A xerente chámase Raquel Zolle
e o telefono 982 36 08 24
As oficinas estan na
Rua Bolaño Mendo, s/n. 4º. 27640-Becerreá
No 2º andar das oficiñas de extensión agraria.

Ista é unha maneira de ter centeo de boa calidade, xa que a que necesitan os teitos te que ser cultivada na montaña, e si pode ser brava mellor, xá que a que compran actualmente en Astorga (Lleón) non está plantada no mesmo tempo ambiental que a Serra Ancareña..

foto; Juan L Osorio

Ursos novos nos vellos Ancares

2010-10-30T12:50:00.003+01:00

6 osos pardos ollados nos Ancares Lugueses

A reactivación en xullo das patrullas de seguimento de osos en Galicia está a deparar resultados alentadores, pois desde entón os vixiantes puideron observar directamente 6 animais e recolleron datos de presenza de oso en 24 ocasións. Isto demostra, segundo o coordinador de proxectos da Fundación Oso Pardo (FOP), José Luis García Lorenzo, que as visitas desde os territorios limítrofes de Asturies e Lleón son cada vez máis frecuentes e prolongadas en Galicia, aínda que polo momento ningunha femia decidiuse a criar nos Ancares e O Courel.

As patrullas de FOP interrompéronse coa nova Administración da Xunta, pero en xullo pasado retomouse o convenio (ata finais do 2011, por importe de 127.020 euros) para que dous ancareses renoven o seguimento dos osos e a loita contra o furtivismo, desenvolvida desde 1997. Antes realizábana tres persoas e agora son Antonio do Pobo e Jesús Gómez os encargados, que tamén localizaron e retirado once lazos ilegais de aceiro colocados por furtivos nos Ancares.

Pra non dar outro paso máis no empobrecimiento biolóxico da montaña, onde desapareceu a Pita do Monte (urogallo) e aínda non hai un mínimo acordo sobre o tan reiterado proxecto, nunca conseguido, de crear un Parque Nacional. Poida que o galopante despoboamento provoque o inmobilismo, porque, a menos xente, menos votos, menor orzamento e atención das Administracións. Resulta paradoxal que, cando o home ocupaba a conciencia ata o último recuncho dos Ancares, cando os pobos estaban cheos non quedaba unha brizna de herba sen cortar, todas as especies saíron adiante, como unha cadea, sen tanto conflito e demagoxias actuais. É agora, cando a taxa de actividade humana na provincia é bajísima (53,19%, a terceira peor de España só por detrás da de Ourense e Melilla), cando máis destacan os problemas ambientais. Recordar que o decaimiento da poboación en Cervantes e As Nogais, por pór dous exemplos, é notorio. O último censo di que no primeiro municipio viven 1.731 almas (971 homes e 760 mulleres) e en Navia 1.441 persoas (778 homes e 663 mulleres). As proxeccións de poboación realizadas son desalentadoras.

A boa noticia, sempre hai que alegrarse polo veciño, , é que os Ursos aumentan a súa presenza no leste da provincia. A Xunta e a Fundación Oso Pardo tiveron a ben retomar a colaboración para mirar un pouco por estes asombrosos animais, solitarios exceptuando os períodos de celo, e que seguen ameazados por velenos e lazos, a pesar de que a súa colocación é un delito penal que pode alcanzar penas de prisión, multas e inhabilitacións para cazar. A Patrulla Oso Galicia está de volta, aínda que sexa con dous dos 3 integrantes que tiña, e seguirá coordinándose cos técnicos e vixiantes da Reserva de caza dos Ancares, repartindo pastores eléctricos para protexer colmenares e cultivos, e tornando da praga de xabarís na zona e montes limítrofes. A maior parte dos que pasan tempadas en Galicia son novas. Son esquivos e é difícil saber se se trata de macho ou femia, a menos que vaian acompañados de crías.

XII Magosto Celta de Balboa

2010-10-27T21:21:00.000+01:00

Nova edición do Magosto mais conhecido dos Ancares, o MAGOSTO CELTA de Balboa, un dos mais antigos, nun dos pobos mais representativos do Bierzo, que celebranse en duas pallozas, a de Balboa e a Chis, é tamén na nova Casa Das Xentes . Nesta festa contan cunha boa representación de gaiteiros tradicionais pero tamén podemos dar un repaso ao estado do rock bravú galego do século XXI que asomase ao folk coa axuda doutros ritmos mestizos como a patchanka ou o punk-folk. En breve poñeran os horarios das actuacións que iniciaránse o venres ás 23 h. e finalizarán o domingo ás 17 h. ¡Bo Magosto!

Mais info
http://lacasadelasgentes.blogspot.com/2010/10/magosto-2010-los-grupos.html

Os Grupos que tocarán nesta edición dintro das pallozas serán;

Celticúe Residuos Atractivas

L'Arcu La Vieya Ruxe Ruxe

Ulträqäns Haberlas Hainas

Os Cuchufellos Medulia Banana Folk

Xuaco Amieva

Galicia pode ser sancionada pola UE por non protexer Os Ancares e Courel

2010-10-26T11:59:00.000+01:00

A Xunta arríscase a unha sanción da Unión Europea por non presentar a tempo os plans de conservación dos espazos que integran a Rede Natura.

O Executivo tivo un prazo de 6 anos para aprobalos que acaba en decembro, pero ata esa data só ten previsto diponer de "un documento de base" co que iniciar a súa tramitación "cunha gran participación pública", segundo a Consellería de Medio Rural, polo que non chegará a tempo de cumprir coas directrices europeas.
A Rede Natura 2000 é un conxunto de espazos naturais a nivel europeo creado para protexer os hábitats e especies silvestres máis importantes do continente. A lista de parques incluídos foi aprobada pola Comisión Europea en decembro de 2004, e desde ese momento abriuse un prazo de 6 anos pra presentar os plans de conservación das diferentes zonas protexidas. Ademais, a Lei de Conservación dá Natureza de Galicia, aprobada en 2001, obriga a redactar os plans de conservación destes espazos dous anos logo da súa designación, prazo que finalizou en 2006.

Se a Comisión Europea non inicia de oficio os trámites para sancionar á Xunta, a Federación Ecoloxista Galega (FEG) está disposta a emprender accións legais. Pero o trámite é longo e complexo. A Comisión dá un máximo de dous avisos ás administracións, e se as respostas non convencen a Bruxelas pode levar o caso aos tribunais e pedir que se lle impoña unha multa.

Con todo, os ecoloxistas apuntan ao intento da consellería de solucionar ao mesmo tempo o conflito dos Ancares e O Courel. O bipartito pretendía converter estas zonas da Rede Natura en parques naturais, pero os conflitos entre veciños e alcaldes impediron unha solución de consenso. O cambio de goberno na Xunta interrompeu todos os plans dos socialistas.

Nun primeiro momento, o novo Executivo do PP intentou escudarse en que "houbo que partir de cero para redactar un novo plan", pero preguntada pola existencia do documento do bipartito cambiou a versión para asegurar que "en función dese documento estase traballando nunha nova proposta que permita combinar mellor a conservación da natureza coas actividades humanas".

A Consellería de Medio Rural tamén renunciou a ampliar a Rede Natura galega, co que Galicia seguirá sendo o territorio con menos porcentaxe de paraxes protexidas de España, só logo de Ceuta.

6,8 millóns mais pra a Rede Natura en Lugo

2010-10-24T10:43:00.000+01:00

O Ministerio de Medio Ambiente, Medio Rural e Mariño (MARM) investirá 6,8 millóns ata o 2013 na realización de obras de conservación das áreas da provincia de Lugo incluídas na Rede Natura. Estes proxectos forman parte dun convenio asinado polo ministerio e a Consellería de Medio Rural, polo que este departamento da Xunta comprométese a investir outros 4 millóns de euros en toda Galicia.

Nos Ancares, o ministerio investirá 700.000 euros en melloras de hábitats e infraestruturas e outros 200.000, na conservación de turberas na provincia, cun investimento que se repartirá en tres anos (200.000 no 2011, 200.000 no 2012 e 300.000 no 2013). As turberas da provincia -son coñecidas e valiosas as do Xistral e Ancares- recibirán 200.000 euros para conservación e recuperación. Hai tamén proxectos de conservación de corredores ecolóxicos e de redes fluviais en zonas da provincia que teñen a consideración de LIC (Lugar de Interese Comunitario), para o que se destinan 500.000 euros entre o 2011 e o 2013.

Lendas dos Ancares; "Una cidade nos Ancares, Capara"

2010-10-23T12:47:00.000+01:00

Ista é una doble Lenda ou Lenda con dos versions, xá que ainda son dúas historias diferentes, as duas falan dun mito, a cidade dos Ancares; Capara ou Alcaparra.

Versión Ancares Bercians

Transmitido durante xeracións, una historia asombrosa vén sendo contada:
"A cidade de Capara* era un poboado mineiro importante, que situabase a pouca distancia do xacemento de "A Leitosa" e, máis en concreto, no lugar de Veigueliña.
Un día de fornada, cando estaban cocendo, apareceu por alí un home vello e famento, implorando un anaco de pan. Cortaron un pequeno pedazo de masa, póndoo a cocer. Empezou a esponxarse de tal xeito que se formou unha bolla de enormes proporcións. Introduciron un minúsculo anaco de masa, seguidamente, pero a gran sorpresa foi que sucedeu o mesmo. Ante a pouca caridade cristiá dos aldeáns, xurdiu unha persoa que lles recriminou a súa acción.
O visitante-esmoleiro díxolle a este bo e xeneroso home que lle acompañase. Así se encamiñaron nos arredores do pobo, sen mirar cara atrás. Cando tornaron a súa mirada, observaron como a cidade de Capara afundíase pola súa cobiza e ambición.
Crese que o ancián era Deus que quixo pór a proba aos poboadores desta cidade.Contan que, máis ben a comezos do século pasado, chegou un mestre á escola do Estado de Veigueliña. Este home tiña o costume-teima de sacar, de cando en vez, aos seus pupilos do aula e, obrigándoos a mirar cara á Leitosa, mandáballes repetir a seguinte proclama "Viva a cidade de Alcaparra"

Versión Ancares Lucenses*

O pozo de Ferreira está na aba do Cuíña, un dos picos da Serra dos Ancares.

Era un matrimonio moi rico que vivía nunha cidade chamada Capara* e tiña unha filla á que estexaban dous rapaces.

A nai da rapaza quería que casase co rico mentres que a moza prefería ó máis pobre.

O pai da moza para solucionar as diferencias propúxolles ós dous pretendentes que aquel que antes rematase de levar unha presa dende o pozo de Ferreira á cidade de Alcaparra quedaría coa filla.

Esta é a razón que explica que haxa dúas presas en paralelo que saen do mesmo pozo. Postos á obra o que chegou antes coa cal de auga á cidade foi o pobre pero a nai da rapaza non lla quixo dar en matrimonio.

Pasou pouco tempo, veu unha tronada que asulagou Capara e desapareceu. Por iso quedou o dito:

"A cidade de Capara* asulagouse por home bon e muller mala"

*(Capara) No Códice Calixtino, aparece o nome de Capara. A evolución fixo que o nome fose castelanizado por Alcaparra

* (Version 2) Esta lenda foi recollida a principios da década de mil novecentos noventa á informante Sra. María de Casa Naipes, de Donís, Cervantes.

O Oso Pirenaico é oficialmente extinguido..

2010-10-23T01:39:00.001+01:00

Noticia moi triste da desaparición do hirmá do noso oso cantabrico, o oso pirenaico desapareceu xá pra sempre das nosas vidas, pola nosa culpa. Isto debenos facer pensar que estamos a facer coa nosa natureza...

Artigo en Cronica Verde

"..Parece ser que Camille no supero el invierno que precedió a la entrada del 2008 y todo hace indicar que Aspe Ouest ha seguido su mismo camino este año.

De ser así, con ellos se nos va un ser casi mitológico; el oso pirenaico. Su presencia marco y de que manera a los habitantes de estas montañas, hasta tal punto que los antiguos creían que matar un oso traía mala suerte porque eran nuestros antepasados..."

Artigo Completo

Xá chega o Magosto!!

2010-10-19T18:29:00.001+01:00

O Magosto unha celebración popular e tradicional dos Ancares, feita en torno á recollida das castañas. Aprovéitase tamén para probar o primeiro viño novo. Celebrabase sempre o 1º de novembro, día de Tódolos Santos, se ben por maduraren máis tarde as castañas, celébrase en calquera data comprendida entre a ultima semana de outubro e a primeira de novembro, convertíndose na festa do outono por excelencia, e incorpóranse diversos alimentos, coma chourizos e outros produtos elaborados nas matanzas do porco coincidentes con estas datas. Tampouco adoitan faltar as sardiñas asadas.

Non chas quero, non chas quero,

castañas do teu magosto,

non chas quero, non chas quero,

que me cheiran ó chamosco.

Facíase unha ou varias fogueiras con paus e frouma para conseguir brasas dabondo para asar as castañas nos soutos; outras veces era na eira ou nun rueiro amplo, cos vellos na cociña da casa e os mozos na rúa. Era costume que as rapazas trouxeran as castañas e os rapacins o viño; noutros casos os mozos achegaban todo e as mozas ían convidadas. Aínda que había que picar (ou sinalar) as castañas antes de botalas nas brasas, non faltaba quen botaba algunha enteira, para que estoupase na cara de quen as andaba a remexer, cousa que os participantes celebraban lanzando aturuxos. Por fin, no remate da festa, os máis rapacins xogaban a tisnarse coas mans cheas de feluxe mentres que mozos e adultos cantaban e bailaban, nalgúns casos saltando sobre os restos da fogueira.

A Orixe Celta, O Samhain
En novembro ten lugar en Galicia, Asturies, Llion e Zamora, O Magosto. Sempre puidose celebrar na casa, á beira do lume do fogar, nalgún recuncho do pobo; pero o seu lugar orixinario foi o monte.
Os celtas non tiñan templos no sentido latino da palabra templum; celebraban as súas festas e as súas cerimonias rituais nun claro do bosque, o chamado Lubre ou Nemeton.

Resulta, pois, por unha razón ou outra, que «o bosque e o templo eran, para os celtas, nocións equivalentes ou intercambiables». Na festa do Samhain, os celtas tranquilizaban os poderes do outro mundo e propiciaban a abundancia das colleitas coa celebración da festa samahaim, a cal era, para uns, o comezo do inverno e, para outros, o final de verán; en todo caso era o principio dunha nova xestación e dun período de intensa comunicación entre os habitantes deste e do outro mundo.

Refraneiro do mes de Outubro nos Ancares

2010-10-15T11:34:00.002+01:00

-“Por San Simón quita os bois do timón”

-“Polo San Lucas mata o teu porco e baña a túa cuba”

-“Faime vir á cava, e einche dar da barbada”

-"No San Francisco debes recordar, recoller o que has de cebar"

-"Polo Pilar, o millo podo segar"

-"Polo San Lucas, ben saben as uvas, porque hai poucas ou ningunha"

-"Outubro quente, trae o demo no ventre"

-"En outubre non molesta o lume"

-"En outono bota as patacas e garda cedo as vacas"

-“Xa chega san Simón co seu varalón”

Video; O drama dos Ancares

2010-10-14T10:09:00.001+01:00

De como unha das reservas etnográficas, antropolóxicas e culturais máis importantes de Galicia, esmorece polo abandono das administracións, e con ela parte da nosa alma como pobo.

A Os Ancares en misión humanitaria

2010-10-14T06:35:00.001+01:00

Artigo no diario El País, sobre o novo libro de Enrique de Arce, "Os Ancares, a serra esquecida". En castelán.

Artigo completo

"..En Os Ancares, en 1968, aquellos jóvenes expedicionarios descubrieron cosas para toda Europa inimaginables. Todas las vacas estaban tuberculosas y transmitían su enfermedad a la gente; habitualmente no había mucho más para comer que pan, castañas, patatas y tocino; el jabalí todavía se cazaba como en la prehistoria, varios hombres lo cercaban en la nieve y le dejaban clavados sus chuzos hasta que se desangraba; no había teléfono, ni había llegado la noticia de lo que había sucedido en París el pasado mayo. Tampoco tenía mayor importancia: este mundo era otro mundo, infinitamente más invisible que África para la Unesco y la Unicef. Al cumplir los siete años, los niños ya estaban listos para "subir a la braña", a vivir solos durante tres meses cuidando el ganado, sin regresar al pueblo hasta septiembre..."

A II Festa do Porco Celta será o día 6 de novembro

2010-10-12T11:42:00.003+01:00

A asociación de criadores de porco celta (Asoporcel) e o Concello da Fonsagrada están a ultimar os preparativos da segunda Festa do Porco Celta, que se celebrará o día 6 de novembro.

Os restaurantes fonsagradinos terán un papel especial neste evento, pois ofrecerán un menú especial baseado en derivados deste porco e produtos típicos da tempada.

A selección de pratos será igual en todos os establecementos. A comida empezará con entrantes de porco celta, seguidos de caldo de castañas. O prato forte será un cocido, elaborado con carne de porco celta. A sobremesa será elixido por cada restaurante, pero terá como ingrediente principal as castañas. O prezo do menú ascende a 25 euros e as reservas poden realizarse directamente nos restaurantes da Fonsagrada.

A feira propiamente dita instalarase na Praza do Museo. Como na primeira edición, colocaranse varias pallozas nas que criadores de porco celta e empresas cárnicas mostrarán os seus produtos.

Un dos atractivos do feiral será a exposición de exemplares de porco celta, facilitados polos criadores de Asoporcel para que o público poida coñecer de primeira man esta raza de porco autóctona de Galicia.

Os porcos celtas críanse en semilibertad nos montes galegos, con sistemas tradicionais e alimentados con produtos totalmente naturais.

Restaurante A Parilla 982 34 00 84

Restaurante O Piñeiral 982 34 03 50

Pulpería O Candal 982 34 00 61

Restaurante Os Chaos 982 34 00 46

Restaurante O Cantábrico 982 34 01 35

Camping A Fonsagrada 982 34 04 49

9Restaurante Prados 982 34 01 95

Hotel Fonte-Sacra 982 34 01 00

Prezo 25 Euros por persoa

Data limite para as reservas: 3 de novembro.

Menú celta: Embutidos, Caldo (Grelos e castañas), Postres elaborados con castañas

O Queixo do Cebreiro segue crecendo

2010-10-11T12:08:00.000+01:00

A denominación de orixe protexida Queixo do Cebreiro sufrirá nos próximos meses un proceso de expansión sen precedentes nos seus case dúas décadas de vida. Dúas novas queserías comezarán a producir este mes, nos municipios de Baralla e Castroverde, mentres que outros emprendedores están a realizar os trámites burocráticos para pór a funcionar outras dúas. Ata agora, só forman parte do consello regulador as fábricas artesanais de Castelo de Brañas -que foi a primeira-, en Pedrafita, e Xan Busto, en Nullán (As Nogais), pero en breve o rexistro oficial podería incluír seis marcas.

A finais dos 80, o Queixo do Cebreiro estaba a piques de desaparecer, porque só algunhas mulleres facíano nas súas casas para autoconsumo. Con todo, as cousas comezaron a cambiar coa apertura en 1990 da quesería artesanal Castelo e a cualificación, un ano máis tarde, como Produto Galego de Calidade. Aos poucos, foi gañando prestixio entre os restauradores máis reputados e en 1999 foille concedida a denominación de orixe. Máis tarde, en 2008, conseguiría a denominación de orixe protexida (DOP).

Con todo, ese recoñecemento non foi correspondido nas dúas últimas décadas co desenvolvemento empresarial que se esperaba na zona de influencia, que comprende Pedrafita, O Courel, Cervantes, Triacastela, As Nogais, Navia de Suarna, Becerreá, Baralla, Baleira, Castroverde, A Fonsagrada, Láncara e Samos.

Nese aspecto, a situación da DOP O Cebreiro cambiará substancialmente nos próximos meses. A mediados de outubro -posiblemente o día 15- iniciará a súa produción unha nova quesería artesanal, no lugar de Barredo, que pertence ao municipio de Castroverde. O seu promotor, Carlos Reija, realizou un investimento que rolda os 200.000 euros para pór a funcionar a fábrica, cuxas máquinas quedarán instaladas na primeira semana deste mes.

A nova quesería iniciará a súa actividade cunha produción diaria de 80 quilos. Con todo, o obxectivo é que a fábrica absorba todo o leite que xera a explotación agraria do seu promotor, uns 1.000 litros ao día. Por iso, tamén ten previsto facer iogur e requesón.

Se os seus promotores conseguen liquidar os trámites burocráticos pendentes, a finais deste mes tamén comezará a funcionar outra quesería en Cernadas (Baralla). O responsable deste proxecto, Enrique Fernández, confirmou que o investimento neste caso roldou os 60.000 euros, porque xa dispuña dun local.

A vida nas aldeas (video dos 70´s)

2010-10-09T02:10:00.005+01:00

Hoxe atopamos na rede un video de 1979, no concello de Friol, onde un equipo de TVE pasou uns días alí, no que retrata a vida no colexio, onde podense ver como reproducense os roles machistas ou como os nenos teñen medo a falar, o normal é que contesten con monosílabos polo seu escaso dominio do castelán. "Estos niños sufren un grave problema de bilingüismo" explica a profesora. Tamén podese ver como entón os nenos traballaban masivamente nas casas. Non pretendemos que sexa un artigo político, senon pra entender o porque de moitos pensamentos de hoxe dia nas aldeas. Pra os mais vellos do blog, este video tamén será un recordo de outros tempos.

O raposo axuda a expandir o bosque galego

2010-10-07T19:29:00.000+01:00

É un gran dispersador de millóns de sementes a longa distancia, pero os cazadores cren que existe sobrepoblación

Xavier Lombardero. O perseguido raposo está a prestar un importante servizo á natureza auxiliando á dispersión de sementes de ata 40 especies arbóreas. Investigadores da Universidade de Santiago de Compostela (USC) demostraron a relación mutualista entre un das árbores, o serbal, e os carnívoros que consomen os seus froitos carnosos. Ignacio Munilla, desde o departamento de Botánica, e José Guitián, do de Bioloxía Celular e Ecoloxía, comprobaron que durante 11 anos os froitos dos serbales estiveron ininterrompidamente na dieta de raposos e martas.

De noite ou polo día comen froitos caídos e ata empolicándose á propia árbore, axudando ao avance do capudre (o seu nome galego) nos Ancares, O Courel e a montaña lleonesa. O raposo

pode percorrer ata sete quilómetros ao día e o serbal chega polas súas feces a matogueiras ou terreos abandonados, onde prepara o camiño para o bosque maduro. Ademais, comprobouse que nas montañas galegas comen moitas mouras, tezo, arándano, rosa silvestre, endrinos, peral silvestre e ata especies cultivadas como os higos, uvas, cereixas, guindas, peras, mazás, ciruelas...

Investigadores comprobaron durante once anos o seu consumo de serbal no Courel e Os Ancares

«Os raposos galegos comen de todo, en especial ratos, insectos, carroña, desperdicios procedentes de vertedoiros, moitos froitos no outono, aves e moi poucos coellos. O que parece é que busca especificamente os froitos. Non son simplemente unha dieta de reposto senón que os busca aínda que haxa outros alimentos. Son fáciles de consumir fronte a presas que esixen caza, pero podería ser que tivese necesidades de inxerir determinados compoñentes dos froitos», explica Guitián. Os froitos do capudre son moi ricos en taninos e vitamina C. O raposo, como carnívoro máis abundante, presta eficaz servizo ao trasladar as sementes, e falta saber como lle afecta a escaseza de serbal algúns anos. Son árbores sincrónicos: o ano sen froitos, non os hai en ningún. Trátase dun recurso habitual tamén para martas, garduñas, xinetas e tejones e que comen en grandes cantidades o xabaril, o oso (tamén come arándanos, castañas ou landras) os ratos e aves, coas distintas especies de zorzal que hai en Galicia.

O raposo forma parte da cadea trófica do campo galego e neste contexto, Guitián asegura que «os campionatos de caza do raposo parécenme patéticos. En calquera caso, toda a caza de raposo debería de estar avalada por estudos ben feitos que demostren claramente que hai unha densidade moi elevada, ou pouca, ou a que sexa. Ninguén demostrou en Galicia que haxa sobreabundancia. Coellos ou perdices non hai, pero por infinidade de razóns que nada teñen que ver co raposo».

Opinión; Os Ancares no gustan a los Vikingos

2010-10-07T00:26:00.000+01:00

" Necio pensamiento de quien no es capaz de ver más allá de su nariz, teniendo, seguramente a su lado, a catro veciñas, Ancaresas (Ancareñas, como a mi me gusta) tratando de generar alternativas de desarrollo sostenible y crear riqueza para acabar con la emigración antes que la recesion demográfica acabe con las tierras que nos vieron nacer..."

Artigo moi interesante no Blog ancareño Vento Nas Xestas, desde as terras de Neira de Rei, fala sobre as formas e a xente que non quere o Parque Natural dos Ancares.

*Nota do webmaster; Eu tamén prestame moito mais ancareño que ancarés.

Video; Moitas razons pra ser Parque Natural!

2010-10-04T12:21:00.003+01:00

O Ministerio de Medio Ambiente inviste 1,2 millóns nos Ancares e Terras do Miño

2010-10-02T12:25:00.002+01:00

A Xunta de goberno ratificou a firma dun convenio co Ministerio de Medio Ambiente para investir 1.175.000 euros nas reservas naturais dos Ancares e Terras do Miño. O organismo lucense achegará un terzo da contía en dúas anualidades, correspondendo á actual 60.000 euros e outros 332.000 no 2011.
As actuacións consisten na montaxe da exposición «Paisaxes de auga», destinada á Aula dá Natureza de Guitiriz, que tamén inclúe un vídeo. Igualmente serán acometidas actuacións de conservación nos humidais de Terra Chá. Nos Ancares protexerán zonas degradadas.

No caso de Ancares, estableceranse diferentes medidas para protexer os elementos naturais e conseguir a recuperación de zonas degradadas, priorizando aquelas que requiran unha intervención urxente e específica. Así mesmo, en ambos os casos darase formación para a especialización de monitor-guía que promovan e desenvolvan os recursos turísticos das Reservas, co obxectivo de impulsar e dar a coñecer estes espazos naturais.

Enrique de Arce presenta o libro "Os Ancares, a serra esquecida"

2010-09-29T15:27:00.006+01:00

Teófilo Edicións compila nun libro as reportaxes que en 1968 publicou Enrique de Arce para denunciar o illamento e o abandono no que vivía o pobo dos Ancares

O xornalista e escritor Enrique de Arce presentou onte en Santiago o seu último libro, ‘Os Ancares, a serra esquecida', no que aborda o illamento que sufrían as aldeas da Montaña a mediados do século pasado por culpa da súa localización xeográfica e polas malas vías de comunicación existentes por aquela época na zona.

"O xabaril empurra e lanza berros arrepiantes, quere proseguir a fuxida ao sentir coma o sangue se lle vai a esgalla, pero a efixie humana de tres corpos apértao fortemente coas puntas de ferro contra o chan. Xa non se pode mover, só pode berrar, e os seus agudos berros estarrecen aos cazadores, mais estes non soltan a presa, seguen fincando cos chuzos á besta contra a neve ata que, exsangüe, sen forzas e coas venas valeiras, o valente porco bravo morre sobre a xélida superficie tixinda de sangue e coa neve removida polos movementos bárbaros da liorta".

O chuzo, unha lanza rudimentaria de madeira e con pico de ferro, utilizouse na caza do xabaril, na serra dos Ancares, até ben entrado o século XX. Así llelo relataban, en 1968, Perdigón e Domingo, dous homes de Piornedo, ao xornalista Enrique de Arce.

De Arce describe neste libro a situación marxinal que vivían por entón os habitantes desta zona, nun intento, segundo o propio autor, de retratar a realidade vivida por unha serra «tantas veces esquecida» co ánimo de «rescatar» aquel momento histórico «para as xeracións presentes e futuras».

No camín pola Torre de Doncos

2010-09-24T18:33:00.000+01:00

¿Que representa a néboa nun roteiro de sendeirismo? Desde o Chan de Vilar, parroquia de Nullán, nas Nogais, parte un caminiño que atravesa un mundo espeso, denso e verde no fondo do cal, entre os cantís que beirean estreitamente o río Navia, aséntanse as ruínas da Torre de Doncos...

Brétemas míticas no Camiño á Torre de Doncos nos Ancares

Adopta un castiñeiro en Balboa

2010-09-22T08:51:00.000+01:00

O Concello ofrece os froitos dunha árbore dos sotos da zona del que os propietarios non poidan facerse cargo a cambio do seu coidado

O Concello de Balboa, un dos máis activos do Bierzo en canto a propostas turísticas e de desenvolvemento municipal, volveu a erixirse en pioneiro en ideas destinadas a salvagardar a contorna natural dos Ancares. Nesta ocasión trátase de crear un "Banco de Castiñeiros de Balboa", co que invitan á xente a adoptar un destas árbores. O fin principal desta iniciativa pasa por preservar estas árbores, que en moitos casos están desatendidos, ben por que o propietario ten xa unha avanzada idade que lle impide coidar ben o souto ou ben por que o dono dos castiñeiros vive fóra do municipio. En todo caso, son castineiros que cada ano ofrecen uns froitos que finalmente quedan no chan porque falta alguén que o recolla.
O alcalde de Balboa, José Manuel Gutiérrez Monteserín(PP), considera importante resgardar os soutos de castiñeiros como parte esencial da natureza dos Ancares. Ademais, engádese a función ecolóxica de impedir a deterioración dunha árbore con decenas de anos de crecemento, en moitos casos, e de frear tamén o avance do lume que, desgraciadamente, ameaza cada ano a comarca do Bierzo mediante a roza dos soutos.
Gutiérrez Monteserín explica que esta iniciativa nace con carácter experimental. Por iso, inicialmente poranse uns 40 árbores a disposición de quen queira adoptar un castiñeiro. O obxectivo final, o que o alcalde espera que poida cumprirse para o ano que vén, se o proxecto ten boa aceptación, é alcanzar os 250 árbores distribuídas nunha superficie de máis de sete hectáreas situadas nas poboacións de Balboa e Chan de Vilar.
No municipio de Balboa o val ofrece abundancia de exemplares de castiñeiros da variedade castaña de parede, un froito saboroso, fácil de pelar e co relativo defecto de ser pequeno e algo máis engurrado que outras variedades, polo que non é tan valorada no mercado. Iso mantivo desde fai anos os prezos deste froito nuns mínimos que non supón un gran beneficio para o castañicultor. Por iso, o abandono está provocando a deterioración das árbores e tan só as persoas maiores, dentro do que poden facer ante a gran tarefa física de manter e recoller o froito, seguen mantendo os seus castiñeiros como algo tradicional. Con todo, recoller as castañas nas mellores condicións require un rozado e limpado varias veces ao ano.
O Concello limpará a primeira vez o castiñeiro e quen adopte a árbore deberá rozalo outra vez antes da recollida. Para realizar estas tareas, persoal do Consistorio acompañará aos adoptantes ata o seu castiñeiro para ensinarlles a coidalo e a recoller o froito de xeito adecuado para evitar danar a árbore. "Pódaa non é necesaria. Aquí non se podan, por iso os castiñeiros desta zona están todos sans", dixo Gutiérrez Monteserín.

Aínda que inicialmente neste proxecto estivo interesada a Cidade da Enerxía e ata a Universidade de León, a iniciativa nace só co impulso do Concello de Balboa, que non descarta a participación destas ou outras institucións.

Unha árbore personalizada
Cada castiñeiro que sexa adoptado será identificado dalgunha forma, ben cun número ou con algún símbolo ou calquera imaxe que poida permitir atopar a árbore no souto de castiñeiros. O Concello dispuxo que os castiñeiros, polo menos os primeiros, teñan unha boa localización, de forma que o "adoptante" non teña que percorrer demasiado tramo de monte para chegar ata o souto no que está a súa árbore.
As persoas interesadas en adoptar un castiñeiro deberán porse en contacto co Concello de Balboa a través do correo da Casa das Xentes na dirección: lacasadelasgentes@gmail.com. O Consistorio empezará nestes días a abrir a lista de espera de persoas interesadas en adoptar un castiñeiro. Desta forma, calquera que queira, independentemente de que viva en Balboa, en Madrid ou en calquera sitio do país, poderá ter o seu castiñeiro e as súas castañas parede só con comprometerse a realizar dúas ou tres visitas ao ano á súa árbore para coidalo e rozalo. É o mellor xeito de gozar dunhas castañas cultivadas e recollidas por un mesmo.

Castiñeiros en perigo
Un recente estudo realizado pola Universidade de León e a Fundación Cidade da Enerxía revelou que o chancro, a enfermidade que está matando aos poucos soutos da comarca berciana, acabou xa con 90.000 exemplares. Esta epidemia afecta actualmente ao 80,5% de exemplares, o que supón unhas 17.500 hectáreas de castañares no territorio comarcal. A principal causa da extensión da praga é a falta de coidado dos soutos, especialmente polos labores de injertado e poda, que abren feridas nas árbores que favorecen a expansión do chancro.
A creación da Marca de Garantía Castaña do Bierzo fai dous anos tamén está axudando á protección dos soutos. Na comarca recóllense uns 9 millóns de quilos dos preto de 15 que se producen cada ano no Bierzo. Unha maior protección e coidado das árbores permitiría non só mellorar a calidade do froito, senón tamén impulsar unha marca de calidade que permita á castaña do Bierzo competir con outras zonas produtoras.

Rio Ibias, rio negro!

2010-09-20T21:07:00.003+01:00

Plataforma pola Defensa do Río Ibias

Desde os blogs Sempre Ibias e O Alto Sil atopamos un documental-denuncia, sobre a situación do Río Ibias, agora rio negro debido ás canteiras a ceo descuberto que verten impunemente o seu veleno.

O FAPAS cuestiona a plantación intensiva de coníferas na serra do Courel

2010-09-20T10:01:00.001+01:00

Unha plantación "tan intensiva" de coníferas como a que estáse facendo na serra lucense do Courel "anula por completo" a capacidade de conservar os valores biolóxicos do territorio e resulta "pouco razoable" pra un territorio que goza da declaración de Rede Natura 2000

Así expuxoo a EFE o presidente do Fondo para a Protección dos Animais Salvaxes (FAPAS), Roberto Hartasánchez, que os pasados 14 e 15 de setembro percorreu toda a serra do Courel, acompañado pola bióloga do Fapas.
O presidente do Fapas puido constatar que esta zona da alta montaña de Lugo ten un valor biolóxico "realmente interesante", con dous aspectos, dixo, "que chaman a atención", ao existir zonas "perfectamente conservadas" como son os fondos dos vales dunha riqueza "excepcional" e a parte de montaña onde realizanse plantacións, "fundamentalmente", con coníferas nunha modalidade "absolutamente intensiva".
Observou que este tipo de plantacións (coníferas) só son razoables cando teñen unha exclusiva visión comercial que xera recursos dunha forma directa.
Con todo, apuntou que a serra do Courel é Rede Natura 2000, o que significa que se trata dun territorio cun alto grao de conservación e que goza dunha catalogación específica, o que supón un condicionante para que as repoboacións forestais realícense "cunha certa sustentabilidade", para que aparte de ser plantacións con rendibilidade económica sexano tamén cunha "rendibilidade ecolóxica".
Tras esta análise foi cando concluíu que "parece pouco razoable que un territorio de Rede Natura 2000 teña un modelo de explotación forestal tan intensivo, que anula por completo a capacidade de conservar os valores biolóxicos do territorio". EFE

Eurocámara admite a tramite a denuncia sobre a destrucción do Courel

2010-09-17T11:27:00.001+01:00

A comisión de peticións do Parlamento Europeo admitiu a trámite unha denuncia presentada polo colectivo ecoloxista SOS Courel o pasado mes de marzo na que denunciaba a diferentes administracións públicas pola destrución xeneralizada da serra.

Por tal motivo, o Parlamento europeo iniciará unha investigación para aclarar se as queixas da asociación courelesa teñen fundamento.

O portavoz da agrupación, Orlando Álvarez, indicou que tamén denunciaron o despoboamento provocado intencionadamente e os malos tratos aos veciños coa retirada de servizos básicos co fin de "deixar terreo libre para a especulación de intereses privados devastadores", en alusión á posible apertura de novas canteiras de lousa nunha zona incluída na Rede Natura.

Desde SOS Courel aseveran desde fai tempo que esa devastación a través da plantación de especies pirófitas no canto de autóctonas, realízase "con fondos europeos".

Así mesmo, advertiron de que as administracións esconden e silencian os valores naturais e culturais do Courel. EFE

Refraneiro do mes de Setembro nos Ancares

2010-09-16T09:54:00.002+01:00

“Pasada a Enciña, o inverno xa está enriba”

“San Miguel, ponme a alma no peso do ben”

“En setembro, sembra e cobre”

"En setembro e outono, bebe o viño vello e deixa estar o novo"

"En agosto secan as fontes, e en setembro os montes"

"No setembro come e vende, mais non sea tanto o comer que non deixes qué vender"

"Polo san Xil nogueiras a espelir"

"Se queres mel, por San Miguel"

"Setiembre, ou seca las fontes, ou l.leva las pontes" (grazas a Manolín d'El Xastre)

Lendas dos Ancares; Pontes de Gatín

2010-09-16T09:41:00.001+01:00

Un mozo ao lado esquerdo do río Navía coñeceu a unha moza ao lado dereito. O rapacín, como non podía establecer relación coa muller que amaba, fixo un pacto co Demo. Construiríalle unha ponte pola noite e a cambio, levaría o primeiro ser vivo que nacese en casa do mozo logo da voda.
A parella contraeu matrimonio e a muller pronto quedou embarazada. Por influencia do demo, en casa da nova familia non nacía ningún animal en espera de que o neno fose o primeiro ser vivo da familia.
Pero unha noite, na palleira, naceu unha camada de gatines. O esposo levou o primeiro gato nacido á metade da ponte para entregarllo ao demo, burlando así o triste destino que o diaño tiña previsto pra o nenín.

9 arbores únicos de Galicia (video en castelán)

2010-09-13T09:50:00.001+01:00

Corpos arbóreos (castelan) documental feito por Andres Victorero é un percorrido por nove árbores singulares de Galicia. Eles foron testemuñas da nosa historia e tradicións e seguen estando xunto a nós para formar parte da nosa vida. Atopado na Morteira

Ibias, Guía Completa

2010-09-12T10:28:00.000+01:00

Dende o blog dos nosos vecins, "Ibias el Lejano Oeste", atopamos que editaron un gran guía completa sobre a comarca dos Ancares asturiais, nela atoparedes rutas, parroquias, aldeas e vilarins, e un longo etc. Mais información no Blog ibiense

Os GDR promoven o cultivo de liño, grelo, trigo do país, arándano vermello e árnica

2010-09-08T10:57:00.000+01:00

O proxecto Novos horizontes , do que forma parte o GDR-22 Terras de Deza, preséntase o día 15 nunha xornada no Centro de Investigacións Agrarias de Mabegondo. A iniciativa de cooperación interterritorial persegue recuperar o patrimonio xenético vexetal e fomentar novas producións. Desde o GDR-22 invítase a todos os agricultores e asociacións que o desexen a formar parte da iniciativa da que forman parte doce grupos de Desenvolvemento Local. Son dez galegos. Ao de Terras de Deza engádense Mariñas-Betanzos, Euroeume, a de Ordes, a do Salnés, Terras de Lugo, a Asociación Rural Bergantiños, a de Ancares-Courel, a Costa-Noroeste e Monteval, aos que se engaden o GDR Baixo Nalón e a asociación Navia-Porcía de Asturies.

En Deza preténdese recuperar do cultivo tradicional do liño e do trigo do país. A estes cultivos esperan engadir o do grelo. A xerente do GDR-22, Elena Fernández, destaca a importancia destes cultivos que se dan moi ben nestas terras. No caso do grelo apunta que «a colleita de grelo en Galicia sempre é escasa» e destaca a existencia de empresas de envasado desta verdura na zona de Ribadavia «co cal aseguraríase a venda dá produción sempre». En canto á plantación de novos cultivos apóstase polo arándano vermello e a árnica, con probadas propiedades no campo da saúde.

SOS Courel denuncia poboacións "ilegais"

2010-09-08T10:48:00.001+01:00

EFE. O abandono de espazos xa queimados ou a repoboación "ilegal" con especies que favorecen a propagación do lume, son dous dos argumentos que esgrime o colectivo SOS Courel, para acusar á Xunta de que está "empeñada en queimar todo o Courel".

Así o expresou nun comunicado esta asociación, que advirte de que un camiño de Seoane de Courel permanece "totalmente intransitable" pola leña queimada en incendio que sucedeu en febreiro de 2008.

"Esta falta de prevención -advirte o colectivo- con toda a leña queimada seca no monte ardido, fará que o próximo incendio sexa aínda máis catastrófico, á marxe de supor un gran risco para os operarios contra incendios".

Tamén asegura que a Xunta continúa "metendo gasolina" no Courel, ao realizar, na primavera deste ano, repoboacións con "centos de miles de piñeiros".

Por este motivo, explica que tan só a "moita sorte" fixo que neste verán o lume non prosperase nesta zona da alta montaña de Lugo, xa que unicamente rexistrouse un incendio o 13 de agosto no que se devastaron 20 hectáreas de monte, "grazas a que era unha ladeira húmida, con vexetación autóctona sen piñeiros e con biomasa moi aproveitada".

Artigo na Voz sobre a torre de Doncos

2010-08-27T19:19:00.000+01:00

A lenda di que un mouro secuestrou a unha dama e cortoulle a cabeza cando un cabaleiro ía darlle alcance.

Artigo da Voz.

Miles e miles de galegos pasaron a menos de medio quilómetro en liña recta do castelo de Doncos. Quizais o viron mentres acometían a entón dura subida ao porto de Pedrafita. E, con todo, cóntanse cos dedos da man os que descenderon ata el. Porque para chegar ao castelo de Doncos hai que baixar, curiosidade que algúns intentan explicar polo clima duro das montañas onde se asentan Pedrafita e O Cebreiro. Pero, entón, ¿que facían os romanos por alá arriba? Así que a primeira pregunta que se fai quen ousa aparcar o coche na hoxe deserta N-VI e admira, alá abaixo, a torre esvelta erguida nun pequeno promontorio é esa: ¿por que raios levantouse aquí a fortaleza e non arriba, onde a súa situación era máis estratéxica e o seu defensa máis fácil? Porque tal e como está semella polo menos vulnerable. Do mesmo xeito que o de Carbedo, no Courel, e outros cantos, Doncos vixiaba o paso. E do mesmo xeito que Carbedo e moi poquitos máis, defendía aos peregrinos ao seu paso polas montañas galaicas. Porque xa o nobre Von Küning advertía no século XV ?¡riquísimo testemuño o seu, que plasmou por escrito "que había que beber o viño «con moito miramiento" en Vilafranca do Bierzo, posto que corría que daba gusto para facer soltar a lingua aos camiñantes, obter información e, en máis dun e máis de cen casos, logo esperalos na espesura desas montañas e quitarlles o que levaban.

Torre de 24 metros

O resumo é que se ignora cando se ergueu esta torre de mampostería de calcaria con pedras de granito nas escasas fiestras e saeteras. Sábese, si, que García Rodríguez de Valcarce, naquel momento adiantado maior do Reino de Galicia, tiña aquí o seu campamento base, e desde ela impuña a súa lei. Sábese tamén que na actualidade mide 24 metros de altura e apenas debeu de ter máis, que os seus muros teñen case 2 metros de grosor, que a planta é un cadrado de 8 metros de lado e que a porta de entrada tiña un dintel de granito do que carece.

Un último apuntamento: a torre hai que ir vela hoxe. A seguinte xeración non terá esa oportunidade, porque ao abandono total súmase un factor nada despreciable: é zona sísmica. Ou sexa, que virá abaixo en calquera momento. Así de cru, así de claro, así de lastimoso.

CÓMO IR

Nacional VI, subida desde As Nogais ata Pedrafita. A medio camiño éntrase en Doncos, sinalizado. á dereita aparece unha casa illada que foi taberna. Cen metros máis adiante, desvío descendente á mesma man.

DÓNDE COMER

Ningún sitio en Doncos, así que ou ben hai que baixar ata As Nogais (O Recuncho, 982 367 005, na N-VIN) ou ben se segue subindo ata O Cebreiro, onde a oferta se amplía.

DÓNDE DURMIR. HOSPEDERÍA SAN GIRALDO DE AURILLAC

IRECCIÓN | O Cebreiro, 27670 Pedrafita (Lugo). á beira da igrexa local

TELÉFONO | 982 367 125

HABITACIóNS | 6

PREZO | Entre 40 e 60 euros. Almorzo: 5. Comida: 12,5

Caza e Pesca TV estrea unha serie sobre as reservas naturais da provincia de Lugo

2010-08-23T16:43:00.000+01:00

Caza e Pesca TV (Digital+) estrea o luns 23 de agosto ás 19.00 horas unha serie de documentais producidos polo produtor Yago Mazoy e patrocinada pola Deputación Provincial de Lugo que aborda as Reservas da Biosfera da provincia de Lugo.

O documental que estrease este luns a canle estará dedicado á flora, fauna, costumes e paisaxes dos Ancares lucenses e montes de Navia, Cervantes e Becerreá (23 agosto, 19.00 horas), e será unha boa forma de gozar destes espazos exclusivos.

As Reservas da Biosfera son un recoñecemento internacional cara ás contornas humanas que permitiron a conservación de importantes valores naturais, en convivencia cos usos tradicionais. Así pois, son a representación tanxible do actual concepto de desenvolvemento sostible.

Presentada en tres capítulos de media hora de duración móstranse, a través de imaxes de gran vistosidade , algúns dos valores naturais e etnográficos das 3 Reservas da Biosfera da Provincia de Lugo. 'Terras do Miño', 'Os Ancares lucenses e montes de Navia, Cervantes e Becerreá' e 'Río Eo, Oscos e Terras de Burón'. Unha boa forma de gozar da fauna e a flora, os costumes e as paisaxes destes espazos exclusivos.

Emisions

Festa dá Pandeira en Piornedo reune tocadores dos Ancares de Lugo, Ibias e Bierzo

2010-08-20T12:22:00.002+01:00

O encontro do instrumento mais tradicional dos Ancares

A pandeira é un instrumento musical parecido á pandereita, pero máis grande e que se toca dun xeito diferente. Nas montañas dos Ancares aínda queda xente que na súa mocidade tocaba este instrumento, un dos máis valiosos da tradición musical galega. Normalmente, eran as mulleres as que a tocaban, sobre todo nos bailes e nas vodas.

Precisamente, o obxectivo deste encontro é reunir a esas tocadoras e recuperar ese folclore que se atopaba no esquecemento, á vez que se valora o esforzo destas mulleres, xa que nalgúns casos percorren moitos quilómetros para estar presentes nesta festa. Para mañá está confirmada a presenza de 11 delas que veñen de Cervantes, Becerreá, Ibias, e dos concellos bercians de Ponferrada, Candín e Veiga de Espiñareda.

O encontro, organizado pola asociación cultural O Teixeiro e o investigador da música tradicional Juanjo Fernández, contará cun xantar no local da asociación no que se renderá homenaxe a todas estas tocadoras.

Aquí tedes unha canción de Balouta feita con Pandeiras, polo grupo de Cantareiros Maghúa.

Achada nos Ancares unha bolboreta da época glacial

2010-08-19T18:17:00.001+01:00

É a primeira vez que atopase na Península

Idaea pallidata é unha bolboreta de orixe siberiano. Durante un período frío do Pleistoceno expandiuse por Europa, pero ao retirarse o xeo da glaciación foi desaparecendo ata quedar confinada nalgúns cumes. Agora, miles de anos máis tarde, acaba de aparecer nos Ancares, sendo a primeira cita para o país.
O país ten oficialmente unha bolboreta máis grazas ao estudo do lepidopterólogo galego Eliseo Fernández Vidal, que achou na pista que dá acceso ao pico Tres Bispos abundantes exemplares de Idaea pallidata. A súa localización máis próxima ata a data era no nordeste de Francia.

Non é a única que revolotea polos montes galegos. As erebias do Xistral son outro exemplo dese pasado de xeo. Pero este caso é único por tratarse da primeira cita veraz da especie na Península, con estudo xenital incluído, clave para a súa identificación. A constatación de que vive a certa altitude refuta supostos avistamentos anteriores. Como introduce o autor no traballo, «cítase fidedignamente por primeira vez en España o geométrido Idaea pallidata» .

Que sexa tan difícil de localizar obedece en parte aos seus hábitos peculiares. «A bolboreta voa entre 1.300 e 1.450 metros e non detectamos exemplares antes do 16 de xuño nin despois do 16 de xullo, como tampouco cando a temperatura baixaba de 15 graos. Esta especie parece comportarse pois como estritamente termófila e heliófila nesta zona». O autor non descarta que poida habitar outros puntos da cordilleira cantábrica.

Becerreá rescata unha antiga ruta polo río Donsal

2010-08-18T09:19:00.000+01:00

A iniciativa está promovida pola asociación Castaño e Nogueira, da parroquia de Quintá de Cancelada

O campo de traballo internacional de Quintá de Cancelada, situado no concello de Becerreá, rescatará unha antiga ruta, destinada á práctica de sendeirismo. O obxetivo, recuperar o camiño da ribeira do río Donsal, afluente do Navia e un dos moitos camiños castrexos da comarca dos Ancares.

Doce mozos, con idades comprendidas entre os 18 e 32 anos e provenientes de distintos países, levarán a cabo voluntariamente labores de recuperación e dinamización ambiental ao longo de trece quilómetros dunha desaparecida ruta.

TRAZADO

O inicio da futura ruta de sendeirismo está situado a 14 quilómetros da A-6, con saída en Baralla e O Cereixal. O proxecto foi deseñado polo arquitecto coruñés Xullo López Mouriño, motivado polo valor ambiental da fraga de Baliñas e a zona do río Donsal.

Ao longo da ruta atópanse todo tipo de especies animais e vexetais característicos da zona, entre os que destacan algúns castiñeiros de varios séculos de antigüidade. A rehabilitación do camiño realizarase en tres fases distintas e terminará en 2012. A primeira delas xa se está levando a cabo e consistirá na eliminación da maleza que cobre a zona, deixando á vista o patrimonio paisaxístico e arquitectónico, entre o que se atopan muíños e pontes de distintas épocas.

A segunda etapa ten como obxectivo fundamental a recollida de datos para a elaboración dunha base documental do itinerario. Os voluntarios levarán a cabo a identificación das especies autóctonas e realizarán reportaxes fotográficas acerca das mesmas. A fase final do proxecto centrarase en actuacións concretas sobre a contorna, como a sinalización da ruta segundo o código internacional e a adecuación das pontes.

A Ruta en Wikiloc

O campo de traballo non conta con ningunha subvención provincial ou estatal, polo que o aloxamento e comida para os voluntarios son fornecidos grazas a colaboracións de diversas empresas como Gadis, La Caixa e Coca-Cola. Tamén existe a posibilidade de facer doazóns na conta bancaria de Caixa Galicia da Coruña, número 2091.0000.34.3040193083.

A extinción do urogallo galego produciuse en apenas tres decenios

2010-08-15T13:11:00.000+01:00

O urogallo (Pita de Monte) considérase oficialmente extinguido en Galicia desde o ano 2005 e, a pesar dos esforzos da Xunta, de forma case definitiva, xa que pouco pode facerse para contrarrestar os efectos do cambio climático, causa determinante da desaparición natural da especie en toda a cordilleira Cantábrica. O último exemplar que habitou a nosa comunidade foi probablemente a femia da imaxe, inmortalizada no 2003 nos Ancares, onde o urogallo foi símbolo durante décadas. A imaxe é o símbolo que certifica a extinción real da píta de monte na comunidade.

O autor da fotografía, Jorge Layna, que entón realizaba traballos de seguimento da especie, explica que o quecemento brusco do planeta nas últimas décadas parece ser o responsable da súa extinción. «é un animal adaptado a invernos moi duros e o aumento das temperaturas pode provocar cambios nutricionais nas plantas que constitúen o seu alimento, que á súa vez repercutan na súa capacidade reprodutora. Doutra banda, tamén se observou un atraso xeneralizado do inverno, con primaveras moi chuviosas e máis frías, que afectan á mortaldade nas polladas», matiza Layna.

Hoxe, nos Ancares só quedan dous exemplares de urogallo disecados como trofeo cinexético, que poden visitarse no albergue de Cámpaa de Fieiró. O macho, espectacular polo colorido e tamaño das súas plumas, abateuno o ex presidente da Xunta Manuel Fraga, a principios dos oitenta, cando a poboación ascendía a 50 exemplares. «Un número importante para a superficie dos Ancares», valora Layna, para quen o sorprendente, máis que a propia extinción que podería ser previsible nun prazo máis longo, é o breve espazo de tempo en que se produciu. «En só tres décadas pasamos a non ter ningún urogallo. Chama a atención o esborralle de poboación que se produciu en moi poucos anos, nos últimos oitenta e primeiros noventa, sen que entón puidesen identificarse causas de entidade».

A extinción do urogallo nos Ancares, situados no extremo da súa área de distribución en Europa, ameaza con ser o preludio da súa desaparición en toda a cordilleira Cantábrica, onde a poboación descendeu un 70% desde os oitenta. De feito, o urogallo está practicamente extinguido tamén na parte oriental e central de Asturies, cunha perda de poboación dun 90%, segundo un censo deste ano. Un proxecto Life financiado pola UE achegará sete millóns de euros para evitar que a pita de monte desapareza da franxa cantábrica. E, é máis, para tratar de reintroducirla nalgún dos seus antigos hábitats, como Galicia.

«A medida que as temperaturas foron aumentando, a especie foi desaparecendo da Península, ata localizarse unicamente nos seus sistemas montañosos máis norteños. Hai abundantes referencias literarias que achegan citas de urogallo en sistemas peninsulares fai 100 e 200 anos. Na historia máis recente, só os Pireneos e a cordilleira Cantábrica contaron coa súa presenza», apunta o biólogo Jorge Layna. A Voz

"A Morteira" proxecta crear nos Ancares a Escola do Bosque

2010-08-15T12:56:00.001+01:00

O colectivo ecoloxista compra o muíño do pobo e crea un xardín botánico

A Asociación para a Defensa de Árbores Monumentais "A Morteira" proxecta crear nos Ancares a chamada Escola do Bosque. Trátase dunha iniciativa que pretende avanzar no estudo, a protección e a conservación do patrimonio forestal na comarca do Bierzo.
Para iso, segundo explica Antonio Nespral, un dos representantes do colectivo, teñen previsto asinar en breve un convenio co Concello de Candín para utilizar o edificio da vellas escolas da localidade de Pereda de Ancares e crear nela un equipamento estable para o desenvolvemento de actividades divulgativas que de cabida ademais a outros colectivos e institucións que poidan apoiar e axudar a desenvolver o proxecto medio ambiental.
A intención é que este proxecto sirva tamén de referencia para o desenvolvemento sostible do val de Ancares, a súa paisaxes e das súas xentes, como vía de progreso e conservación do medio rural.
O primeiro paso é que a Escola do Bosque confírmese como lugar de referencia de todas as persoas interesadas no medio natural. Ao fío, preténdese crear un centro de actividades e encontros medio ambientais coa rehabilitación do citado edificio das antigas escolas.
Ademais "A Morteira" comprou o muíño do pobo para restauralo e integralo tamén no proxecto. Os traballos xa comezaron "cos propios medios da asociación", explica Antonio Nespral.

A iniciativa xorde do compromiso ambiental do colectivo. "Pensamos que existe un baleiro inmenso no coñecemento e coidado do bosque. Esta sociedade cada vez máis urbana afástase e afasta do significado e sentido do bosque. O tópico, o sensacionalismo, a irrealidad son algunhas das nosas formas de relación educativa co bosque. Pero, se descoñecemos o seu significado dificilmente poderemos fomentar as aptitudes e actitudes que axuden á súa conservación", apunta.
Considera Pereda de Ancares como o lugar ideal para instalar este centro, polas catalogacións de protección ambiental que ten o val como Reserva da Biosfera, pero tamén pola capacidade deste pobo de conservar os vestixios da cultura campesiña e tradicional do medio rural do Bierzo.
A Asociación quere achegar o bosque a todas aquelas persoas que queren aprender do bosque, por iso ven necesario o desenvolvemento deste proxecto neste particular enclave.

Ancares bercians desprega un plan para que a Unesco apoie o seu turismo

2010-08-15T12:46:00.000+01:00

Os Concellos de Villafranca, Veiga de Espinareda, Candín e Peranzanes ultiman un documento coa Ciuden para investir os primeiros 330.000 euros

O consorcio «Ancares, Reserva da Biosfera» iniciou a redacción dun plan estratéxico para a posta en valor da paraxe natural e o fomento da actividade turística na zona. O documento será remitido á Unesco antes de finais de ano para intentar obter respaldo institucional.

O obxectivo é que o plan estableza accións formativas e actuacións en defensa da conservación das paisaxes e os ecosistemas destes vales da comarca do Bierzo que comparte tamén territorio con Lugo. O documento, no que xa están traballando os Concellos de Veiga de Espinareda, Vilafranca do Bierzo, Candín e Peranzanes tamén debe establecer medidas para fomentar o turismo e o desenvolvemento económico da Serra dos Ancares, segundo adiantou o portavoz do consorcio e alcalde de Veiga de Espinareda, Santiago Rodríguez.

«Hai que presentar un plan estratéxico porque é unha demanda do Ministerio e da Unesco. En seis meses ten que estar confeccionado para polo en marcha canto antes. A idea é impulsar a formación e ver as posibilidades de futuro, que eu creo que son moitas en canto a turismo, natureza, gandería e todo tipo de actividades que axuden a desenvolver a zona», explicou o mandatario municipal.

O consorcio para a protección destes valores naturais bercianos ultima tamén a integración da Fundación Cidade da Enerxía de Ponferrada neste proxecto, para desenvolver iniciativas que contribúan a potenciar a investigación e a mellora da Reserva da Biosfera dos Ancares. O consorcio considera que a entrada da Ciuden pode supor un importante motor para impulsar a Reserva de Ancares, xa que a fundación porá a disposición aos seus técnicos e todo o seu potencial de xestión administrativa ante diferentes organismos públicos.

Tamén concellos próximos como Arganza e Cacabelos mostraron o seu interese de integrarse no consorcio de «Ancares, Reserva da Biosfera», aínda que dependerá da Unesco e do Ministerio de Medio Ambiente. Os primeiros investimentos do Goberno nos Ancares suman os 330.000 euros.